საქართველოს
სამოციქულო ავტოკეფალური
მართლმადიდებელი ეკლესია

მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიები

 სარწმუნოების სიმბოლოში ჩვენ ვაღიარებთ, რომ გვწამს „ერთი, წმიდა, კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია“. განვმარტოთ ეს წინადადება მთლიანად. ერთი ნიშნავს ერთ, ანუ ერთიან ეკლესიას, ანუ იმას, რომ ჭეშმარიტი ეკლესია არის ერთადერთი მართლმადიდებელი ეკლესია, რომლის წიაღშიც შეურყვნელადაა დაცული ქრისტეს მაცხონებელი სჯული. როდესაც ჩვენ ვამბობთ წმიდა ეკლესია, ვგულისხმობთ ეკლესიის უცდომელობას, ანუ სიწმიდეს ვიდრე მეორედ მოსვლამდე უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი. რაც შეეხება სამოციქულოს, ჩვენ უკვე აღვნიშნეთ, რომ იგი ნიშნავს მოციქულთა მიერ დაარსებულს, ხოლო კათოლიკე – საყოველთაოს.

ისმის კითხვა: თუ ეკლესია ერთიანია, მაშინ როგორღა აიხსნება ავტოკეფალური ეკლესიების არსებობა? ეს შემდეგნაირად აიხსნება: ეკლესია არის ერთიანი სარწმუნოებრივი, ანუ დოგმატური თვალსაზრისით, ვინაიდან მასში ერთიდაიგივე მოძღვრება არსებობს, შეიწირება ერთიდაიგივე „-უსისხლო მსხვერპლი უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი, „ერთ არს ნათლისღებაჲ“ და ა.შ., მაგრამ ადგილობრივ საქმეთა უკეთ გადასაწყვეტად და მრევლის კეთილად დამწყსვისათვის ადგილობრივ ეკლესიებს ენიჭებათ ავტოკეფალია. ავტოკეფალია ბერძნული სიტყვაა (̠υοκλι) და მისი ზუსტი შესატყვისია „თვითმწყემსობა“, ე.ი. თვითმწყემსობა, და არა დამოუკიდებლობა.

ავტოკეფალურ ეკლესიებს ასევე არ შეიძლება ვუწოდოთ ეროვნული ეკლესიები, ვინაიდან ეკლესიებს ავტოკეფალია ენიჭებათ არა ეროვნული, არამედ ტერიტორიული ნიშნით. მაგ.: საქართველოს, რუსეთის, საბერძნეთის ეკლესიები და არა ქართველთა, რუსთა, ბერძნეთა და ა.შ.

როგორც აღვნიშნეთ, ადგილობრივი ეკლესიები არიან არა დამოუკიდებლები, არამედ მათ აქვთ თვითმწყემსობის უფლება. ეს უფლება შეგვიძლია გავიგოთ ორნაირად: ერთი, როგორც საკუთარი თავის დამწყემსვის, ანუ მართვის უფლება და მეორე, როგორც მწყემსის ანუ წინამძღვრის არჩევის უფლება. დამოუკიდებლობა კი ისე აღიქმება, თითქოს ეკლესიებს ცოცხალი და ევქარისტიული კავშირი არ ჰქონდეთ ერთმანეთთან და ისინი ცალ-ცალკე იყვნენ, რაც არასწორია. ამგვარად, ეკლესია ერთიანია სარწმუნოებრივი თვალსაზრისით, მაგრამ ადგილობრივ ეკლესიებს აქვთ თვითმწყემსობის (ე.ი. ავტოკეფალიის) უფლება.
მსოფლიოში ამჟამად არსებობს 15 ავტოკეფალური ეკლესია.

    ავტოკეფალური ეკლესიები და მათი მეთაურები 

 1. კონსტანტინეპოლის ეკლესია

ეკლესიათა დიპტიქში პირველ ადგილზე არის კონსტანტინოპოლის ეკლესია. იგი დაარსებულია მოციქულების – ანდრია პირველწოდებულის, პავლესა და იოანე ღმრთისმეტყველის მიერ. კონსტანტინოპოლის ეკლესია იყო ბიზანტიის იმპერიის – მაშინდელი მსოფლიოს უძლიერესი მართლმადიდებლური სახელმწიფოს ეკლესია. სწორედ ამან განაპირობა მისი პირველი ადგილი ეკლესიათა შორის. მოგვიანებით კონსტანტინოპოლის ეკლესია იღებს მსოფლიო საპატრიარქოს სახელს, თუმცა არ უნდა ვიფიქროთ, რომ ამით იგი კანონიკურად მოექცა მართლმადიდებელ ეკლესიათა სათავეში. უბრალოდ, ეს ტიტული გამომდინარეობს კონსტანტინოპოლის ეკლესიის ფუნქციებიდან და მისი მასშტაბიდან. ასევე საყურადღებოა ერთი გარემოებაც: კონსტანტინოპოლის ეკლესიას ხშირად უწოდებენ ეკუმენიკურ საპატრიარქოს, რაც მსოფლიო საპატრიარქოს ბერძნული შესატყვისია (οικουμ̠νίκος – მსოფლიო). აუცილებლად უნდა განვასხვავოთ ეკუმენიკური ეკუმენურისაგან. როგორც აღვნიშნეთ, ეკუმენიკური ნიშნავს მსოფლიოს და კავშირიში არ არის ეკუმენურ მოძრაობასთან.

მსოფლიო საპატრიარქოს ცენტრი არის სტამბოლი (კონსტანტინოპოლი), მისი იურისდიქცია კი ვრცელდება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. მრევლის ოდენობა დაახლოებით 2,5 მლნ-ია, აქედან 20 ათასამდე თავად თურქეთის რესპუბლიკიდან. მსოფლიო საპატრიარქოს ასევე კანონიკურად ექვემდებარება კუნძული კრეტა (საბერძნეთის რესპუბლიკა). მსოფლიო საპატრიარქოს ექვემდებარება ფინეთის ავტონომიური ეკლესია. კონსტანტინეპოლის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული იულიუსის კალენდარი.

1991 წლის 22 ოქტომბერიდან კონსტანტინეპოლის ეკლესიას მწყემსმთავრობსბართლომეოსი  ყოვლადუწმიდესი ბართლომე.
ერში – დიმიტრიოს არქონდონისი.
დაიბადა 1940 წლის 29 თებერვალი, თურქეთის კუნძულ იმბოსზე.
განათლება მიიღო: რომის გრეოგირიანას უნივერსიტეტში (საეკლესიო სამართლის დოქტორი), შემდგომ ბოსეს ეკუმენურ ინსტიტუტში (შვეიცარია) და გერმანიაში, მიუნხენის ლუდვიგ მაქსიმილიანეს უნივერსიტეტში.
1973 წლის 25 დეკემბერს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად ფილადელფიის მიტროპოლიტის ტიტულით.
1990 წელს დაინიშნა ქალკედონის მიტროპოლიტად.
1991 წლის 22 ოქტომბერს არჩეულ იქნა კონსტანტინეპოლის პატრიარქად, ინტრონიზაცია შედგა 2 ნოემბერს.
საპატრიარქო რეზიდენცია და საკათედრო ტაძარი მდებარეობს კონსტანტინეპოლში (სტამბული).
კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს საფოსტო მისამართი:
Rum Patrikhanesi, 34 220 Fener-Halic, Istanbul, Turkey. Grand chancellary tel.: (90-212) 525-21-17; Fax:(90-212) 531-90-14.
patriarchate.org

  2. ალექსანდრიის ეკლესია

emblem-of-patriarchate-of-alexandria

ეკლესია აფრიკის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქისა. იგი დაარსებულია მოციქულ მარკოზის მიერ. ამიტომაცაა, რომ ალექსანდრიის საეკლესიო გერბზე გამოსახულია ლომი, სიმბოლო მარკოზის სახარებისა. ალესანდრიის ეკლესია ბერძნულენოვანია, თუმცა, ცხადია, ჰყავს არაბერძენი სამღვდელოებაც და მრევლიც მთელი აფრიკის მასშტაბით. სულ ალექსანდრიის ეკლესიის მრევლი დაახლოებით 500 ათასამდეა, აქედან ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკაზე მოდის დაახლოებით 40 ათასი ადამიანი. წმ. სინოდში შედის 22 მღვდელმთავარი.მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკის კანონებით ალექსანდრიის ეკლესიის მეთაურს პირდაპირ ენიჭება ეგვიპტის მოქალაქეობა, რაც უადვილებს მას საქმიანობას. ალექსანდრიის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული იულიუსის კალენდარი. 2004 წლის 9 ოქტომბერიდან ალექსანდრიის ეკლესიას მწყემსმთავრობს   უნეტარესი თეოდორე II, პაპი და პატრიარქი დიდისა ქალაქისა ალექსანდრიისა და სრულიად აფრიკისა.თეოდორე III
ერში – ნიკოლას ქორეფთაკისი.
დაიბადა 1954 წელს კანლიში, კასტელი ქანიას პროვინციაში.
თესალონიკის არისტოტელეს სახელობის უნივერსიტეტის ღვთსმეტყველების ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი.
1975 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად.
1985-90 წლებში იგი იმყოფებოდა ოდესაში სტატუსით: ალექსანდიის პატრიარქის ეგზარქოს რუსეთში, სადაც მის მრევლს წარმოადგენდნენ ყოფილი საბჭოთა კავშირის ბერძნები.
1996 წელს დაინიშნა ალექსანდრიაში ქორეპისკოპოსად.
1997 წლის სექტემბრიდან მიტროპოლიტი თეოდორე არჩეულ იქნა კამერუნისა და ცენტრალური აფრიკის მიტროპოლიტად.
2002 წელს არჩეულ იქნა ზიმბაბვეს მიტროპოლიტად.
2004 წლის 9 ოქტომბერს ალექსანდრიის ეკლესიის სინოდის მიერ არჩეულ იქნა პაპად და პატრიარქად დიდისა ქალაქისა ალექსანდრიისა და სრულიად აფრიკისა.
ინტრონიზაცია შედგა ალექსანდრიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხარების ტაძარში 2004 წლის 24 ოქტომბერს. კათედრა ალექსანდრიაში.
ალექსანდრიის საპატრიარქოს მისამართი:P.O. Box 2006 Alexandria EGYPT tel.: +2-03-4868595; Fax: +2-03-4875684.
www.patriarchateofalexandria.com



  3. ანტიოქიის ეკლესია

33

ანტიოქიის ეკლესია დაარსებულია მოციქულთა თავთა პეტრესა და პავლეს მიერ. ანტიოქიის ეკლესიის ცენტრი ისტორიულად იყო ქ. ანტიოქია (ამჟამად – ანთაქია, თურქეთის რესპუბლიკა). ოსმალთა მიერ ანტიოქიის დაპყრობის შემდეგ ეკლესიის ცენტრი გადატანილ იქნა დამასკოში და დღემდე იქაა. მნიშვნელოვანია ითქვას, რომ საქართველოს ეკლესია V საუკუნემდე, ე.ი. ავტოკეფალიის მიღებამდე ექვემდებარებოდა ანტიოქიის ეკლესიას. ამ ეკლესიის მეთაური დღემდე ინარჩუნებს ივერიის მღვდელმთავრის ტიტულს. ეკლესიის იურისდიქცია გარდა სირიის რესპუბლიკისა ვრცელდება ლიბანზე, ერაყზე, ქუვეითზე, ახლო აღმოსავლეთის, ევროპის, ამერიკისა და ავსტრალიის არაერთ ქვეყანაზე. მრევლის რაოდენობა დაახლოებით 2 მლნ-ია. ანტიოქიის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული იულიუსის კალენდარი.

2012 წლის 17 დეკემბერიდან ანტიოქიის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი იოანე X, პატრიარქი ღმრთის ქალაქისა დიდისა ანტიოქიისა და სრულიად აღმოსავლეთისა.
დაიბადა 1955 წელს ლატაკიაში (სირია).იოანე X
1978 წელს დაამთავრა წიმდა იოანე დამასკელის სახელობის მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო ინსტიტუტი, ბალამანდის მონასტერში.
1983 წელს მიიღო დოქტორის. ხარისხი ღვთისმეტყველებაში, თესალონიკის უნივერსიტეტში (საბერძნეთი).
1979 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად, ხოლო 1983 წელს მღვდლად.
1981 წლიდან კითხულობდა ლიტურგიკას, ბალამანდის საღვთისმეტყველო ინსტიტუტში. ამავე ინსტიტუტში, 1988-1991 წ.წ. და 2001-2005 წ.წ. ეკავა დეკანის თანამდებობა.
1995 წელს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად.
2001-2005 წ.წ. იყო ბალამანდის მონასტრის მოსაყდრე.
2008 წელს არჩეულ იქნა დასავლეთ და ცენტრალური ევროპის მიტროპოლიტად და ანტიოქიის საპატრიარქოს წმიდა სინოდის მუდმივ წევრად.
2012 წლის 17 დეკემბერს არჩეულ იქნა, ანტიოქიისა და სრულიად აღმოსავლეთის პატრიარქად.
ინტრონიზაციასთან დაკავშირებული სადღესასწაულო ღონისძიებები ჩატარდა 2013 წლის 10 თებერვალს დამასკოში (სირია) და 17 თებერვალს ბეირუთში (ლიბანი). კათედრა დამასკოში.
ანტიოქიის საპატრიარქოს მისამართი: Greek Orthodox Patriarchate of Antioch B.P.Box: 9-Damas¬cus-Syria. tel:+963-11-542-44-00/01/02/03; Fax:+963-11-542-44-04.
www.antiochpatriarchate.org



4. იერუსალიმის ეკლესია

 

Иерусалимский_Патриархат

იერუსალიმის ეკლესია დაარსებულია მოციქულ იაკობის (უფლის ხორციელ ძმად წოდებული) მიერ (მართალ იოსებ დამწინდველის ვაჟი პირველი ქორწინებიდან). იერუსალიმის ეკლესია ძირითადად ბერძნულენოვანია, თუმცა ჰყავს ებრაელი და არაბი ეროვნების მრევლი. იერუსალიმის ეკლესიას ექვემდებარება მრავალი წმიდა ადგილი და ტაძარი, რომელიც უკავშირდება როგორც ახალი, ისე ძველი აღთქმის წმიდანებს. ახალი სტილით 5 ნოემბერს იერუსალიმის პირველი მღვდელმთავრის იაკობ მოციქულის ხსენების დღეს, იერუსალიმში აღევლინება იაკობ მოციქულის წირვა, წირვა, რომელიც არსებობდა ქრისტეს ეკლესიაში I-III სს. და რომლის საფუძველზე შეიქმნა დღეს არსებული – იოანე ოქროპირისა, ბასილი დიდისა და გრიგოლი დიოლოღოსისა, ე.წ. პირველშეწირულის ლიტურგიის განწესებანი. იერუსალიმის საპატრიარქოს იურისდიქცია ვრცელდება პალესტინის ტერიტორიაზე და ითვლის 100 ათასზე მეტ მრევლს. იერუსალიმის ეკლესიას ექვემდებარება სინაის მთის ავტონომიური ეკლესია. იერუსალიმის ეკლესიაში მოქმედებს ძველი, ე.წ.  იულიანური კალენდარი.

2005 წლის 22 აგვისტოდან იერუსალიმის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი თეოფილე III, პატრიარქი წმიდისა ქალაქისა იერუსალიმისა და სრულიად პალესტინისა.თეოფილე III
ერში – ილია იანოპულოსი.
დაიბადა 1952 წელს საბერძნეთში.
1964 წელს ჩააბარა იერუსალიმის საპატრიარქო სკოლაში, რომელიც 1970 წ. დაამთავრა.
1970 წლის 28 ივნისს იერუსალიმის პატრიარქმა ბენედიქტემ აღკვეცა ბერად სახელით თეოფილე.
1970 წლის 1 ივლისს იორდანი-ის მთავარეპისკოპოსმა ბასილიმ ხელი დაასხა დიაკვნად.
1975 წელს იეროპოლელი მთავარეპისკოპოს დიოდოროსის მიერ ხელდასხმულ იქნა პრესვიტერად.
იმავე 1975 წელს იერუსალიმის საპატრიარქოს წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით სასწავლებლად გაგზავნილ იქნა ათენის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე.
1978 წელს მიენიჭა არქიმანდრიტის წოდება.
1991-1996 წლებში იყო გალილეის კანაში წმიდა დიდმოწამე გიორგის სახელობს მონასტრის იღუმენი.
2004 წელს დაინიშნა მაცხოვრის საფლავის უფროს მცველად და არჩეულ იქნა იერუსალიმის საპატრიარქოს წმიდა სინოდის წევრად.
2005 წლის 14 თებერვალს ხელდასხმულ იქნა მღვდელმთავრად და არჩეულ იქნა თაბორის მთავარეპისკოპოსად.
2005 წლის 22 აგვისტოდან არჩეულია იერუსალიმის პატრიარქად. კათედრა იერუსალიმში.
საპატრირაქოს მისამართი: Greek Orthodox Patriarchate, B.O.Box 14518, zip code 91145 Jerusalem, Israel. tel:+972-542-104738 (24 hours), fax:+972-2-6261283.
www.jerusalem-patriarchate




 5. რუსეთის ეკლესია

патриарх

რუსეთის ეკლესია. იგი დაარსებულია წმ. მოციქულის ანდრია პირველწოდებულის მიერ. რუსეთში ქრისტიანობა გავრცელდა და სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადდა მოციქულთა სწორის, კიევის დიდი მთავრის წმ. ვლადიმერის დროს X ს.-ში. თავდაპირველად რუსეთის ეკლესიას მეთაურობდა კიევის მღვდელმთავარი, შემდგომ კი მოსკოვის მიტროპოლიტი. ისინი კანონიკურად კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ექვემდებარებოდნენ. 1589 წელს რუსეთის ეკლესიას მიენიჭა ავტოკეფალია და აქედან გამომდინარე მოსკოვის მიტროპოლიტმა მიიღო პატრიარქის ტიტული.

1721 წ. უწმიდესი ადრიანეს გარდაცვალების შემდეგ საეკლესიო სამართლის უხეში დარღვევით, იმპერატორ პეტრე I ბრძანებით რუსეთის ეკლესიაში გაუქმდა პატრიარქის თანამდებობა და რუსეთის ეკლესია დაექვემდებარა იმპერატორს ობერპროკურორის სახით. ეკლესიის უმაღლეს ორგანოდ გამოცხადდა უწმიდესი და უმმართებელესი სინოდი, რომელსაც წირვა-ლოცვის დროს პატრიარქის ნაცვლად მოიხსენიებდნენ. რუსეთში პატრიარქობა აღდგა 1917 წელს იმპერიის დაშლის შემდეგ. ამავე წლის 4 დეკემბერს (ახ. სტ.) ღმრთისმშობლის ტაძრად მიყვანების დღესასწაულზე შესრულდა მოსკოვისა და კოლომენის მიტროპოლიტ ტიხონის აღსაყდრება მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის საპატრიარქო ტახტზე. 1925 წლიდან (მას შემდეგ, რაც დახვრიტეს პატრიარქი ტიხონი) 1943 წლამდე რუსეთის საპატრიარქო ტახტი დაქვრივებული იყო.

რუსეთის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება რუსეთის ფედერაციაზე, უკრაინასა და ბელორუსიის რესპუბლიკაზე, ასევე დსთ-ის ყველა სახელმწიფოზე, გარდა საქართველოსა, სომხეთის რესპუბლიკისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ზაქათალის, ბელაქანისა და კახის რაიონებისა (ჰერეთი-საინგილო), ბალტიისპირეთის რესპუბლიკებზე. რუსეთის ეკლესიას ექვემდებარება იაპონიისა ავტონომიური ეკლესია. სულ მრევლის რაოდენობა დაახლოებით 100 მლნ-ია. აუცილებელია აღინიშნოს, რომ არსებობს ე.წ. რუსეთის ემიგრანტული ეკლესია, რომელთანაც მოსკოვის საპატრიარქოს 2007 წლამდე გაწყვეტილი ქონდა ევქარისტიული კავშირი. 2007 წლის 17 მაისს აღადგა ლოცვით-ევქარისტიული კავშირი. რუსეთის ეკლესიაში მოქმედებს ძველი, ე.წ.  იულიანური კალენდარი.

2009 წლის 1 თებერვალიდან რუსეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უწმიდესი კირილე, პატრიარქი მოსკოვისა და სრულიად რუსეთისა.kirile
ერში – ვლადიმირ გუნდიაევი.
დაიბადა 1946 წლის 20 ნოემბერს ქ. ლენინგრადში
1965 წელს ჩააბარა ლენინგრადის სასულიერო სემინარიში, შემდეგ კი ლენინგრადის სასულიერო აკადემიაში.
1969 წლის 3 აპრილს აღიკვეცილ იქნა ბერად და სახელად ეწოდა კირილი.
1969 წლის 7 აპრილს ხელდასხმულ იქნა ბერდიკვნად.
1969 წლის 1 ივნისს ხელდასხულ იქნა მღვდელმონოზონად.
1971 წლის 12 სექტემბერს აღყვანილია არქიმანდრიტის ხარისხში.
1976 წლის 14 მარტს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად.
1977 წლის 2 სექტემბერს აღყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში.
1991 წლის 25 თებერვალს აღყვანილ იქნა მიტროპოლიტის ხარისხში.
2009 წლის 27 იანვარს წმიდა სინოდმა აირჩია მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქად.
2009 წლის 1 თებერვალს შედგა ინტრონიზაცია. კათედრა მოსკოვში.
www.patriarchia.ru

6. საქართველოს ეკლესია

georgia_spatriarqo_gerbi

საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია — ერთ-ერთი უძველესი ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც შეიქმნა ქართლში (იბერიაში) ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად მიღებისთანავე (დაახლოებით 330-იანი წლები) მცხეთის საეპისკოპოსოს სახით. რომის იმპერატორმა კონსტანტინე დიდმა (306—337) ქართლის მეფის მირიანის თხოვნით აქ მოავლინა ეპისკოპოსი იოანე, ორი მღვდელი და სამი დიაკვანი, რომლებმაც აკურთხეს მცხეთაში აშენებული ეკლესია და ხალხისათვის შეასრულეს ნათლისღების საიდუმლო. მცხეთის ეპისკოპოსი V საუკუნემდე „მთავარეპისკოპოსის“ („მთავარი“), „ეპისკოპოსის“ ტიტულს ატარებდა, იერარქიულად საბერთნეთის ეკლესიას ექვემდებარებოდა. მცხეთის საეპისკოპოსოს მრევლი მცირერიცხოვანი იყო, რადგან კარგახნის მანძილზე მოსახლეობაში ჯერ კიდევ ვერ აღმოიფხვრა ძველი რელიგიები – წარმართობა (კერპთაყვანისმცემლობა) და ირანიდან შემოსული ცეცხლთაყვანისმცემლობა. საქმეს ართულებდა პოლიტიკური მომენტიც: ცეცხლთაყვანისმცემლობის მიმდევარი, დამპყრობელი ირანი ბიზანტიის გავლენის მოსასპობად ამიერკავკასიაში ირანულ რელიგიებს და ირანული ელფერის ქრისტიანულ ერესებს მფარველობდა. ასეთ ერესებს ქართლის ეპისკოპოსთა რიგებშიც კი გამოჩენია მომხრეები; IV-V საუკუნეებში ქართლში 12-13 მღვდელთმთავართაგან 4-5 ყოფილა „შემშლელი წესთა“, მათ შორის ცნობილია ეპისკოპოსიმობიდანი, რომელიც ირანიზირებული ქრისტიანობის ფარული მიმდევარი იყო. ქართლის ცენტრალური ხელისუფლება ენერგიულად ებრძოდა როგორც ცეცხლთაყვანისმცემლობას, ისე ერესებს, უზრუნველყოფდა ქართლის აღმსარებლობით ერთიანობას ქვეყნის შიგნით და ერთობას ბიზანტიის საიმპერიო ეკლესიასთან, ნიკეა-კონსტანტინოპოლის და ქალკედონის მსოფლიო კრებების (325, 381, 451) დოგმატთადმი ერთგულებას. ამ მხრივ ცნობილია ეპისკოპოს მიქაელის დიდი ღვაწლიც.

ისტორიული წყაროები გვაუწყებს რომ ანდრია პირველწოდებული რომელიც საქართველოში ქრისტიანობის პირველ მქადაგებლად მოიხსენიება, თავისი მისიონერული მოგზაურობებისას სამჯერ იმყოფებოდა საქართველოს ტერიტორიაზე. როგორც ლეონტი მროველი „ქართლის ცხოვრების“ I ტომ­ში გვამცნობს,

„ხოლო კვალად განამტკიცნა წმიდამან ან­დრია მეგრელნი და აფხაზნი და წარვიდა სკვითად“

საეკლესიო გადმოცემით, ანდრია მოციქულმა ღვთისმშობლის ”აწყურის” ხელთუქმნელი ხატი საქართველოში ჩამოაბრძანა. თავდაპირველად, წმინდა ანდრია ტრაპიზონში შემოვიდა, შემდეგ გადავიდა „ქვეყანასა ქართლისასა, რომელსა დიდ-აჭარაეწოდების“. ანდრია მოციქულმა ქართლში მღვდელნი და დიაკონნი დაადგინა, ხოლო პირველი ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზე ააგო.

IV საუკუნის დამდეგს, 317 წელს, მოციქულთა სწორის, წმინდა ნინო კაპადოკიელის ძალისხმევით ქრისტიანობა გამოცხადდა იბერიის სამეფოს (აღმოსავლეთ საქართველო) სახელმწიფო რელიგიად. ქართული მართლმადიდებელი ეკლესია ავტოკეფალურია (დამოუკიდებელია) 484 წლიდან, მანამდე შედიოდა ანტიოქიის პატრიარქის დაქვემდებარებაში. სხვა მართლმადიდებლური ეკლესიებისაგან განსხვავებით, მას აქვს ზოგიერთი განსხვავება ლიტურგიულ წესებში.

V საუკუნის 60-70-იან წლებში მეფე ვახტანგ გორგასლის დროს და მისი თხოვნით, ბიზანტიის იმპერატორისა დაკონსტანტინეპოლის პატრიარქის შუამდგომლობით, ანტიოქიის საპატრიარქომ ქართლის ეკლესიას თვითმართველობა (ავტოკეფალია) მიანიჭა. , ხოლო მცხეთის ეპისკოპოსი აყვანილ იქნა კათალიკოსის პატივში.

კოლხეთის ტერიტორია ისტორიულ წარსულში დროის შესა­ბამისად სხვადასხვა საკათალიკოსო თუ საეპისკოპოსოს წარმოადგენდა. VII საუკუნის 30-იან წლებში ჰერაკლე კეისარმა ზღვის­პირა ტერიტორიები მიიტაცა.

„მაშინ კუალად წარიღეს ბერძენთა საზღვარი ქართლისა; სპერი და ბოლო კლარჯეთისა, ზღვისპირი.“

ქალკედონის კრებაზე მიღებული კანონების თანახმად, წართმეული ტერიტორიები კონსტან­ტინეოპოლის ეკლესიის იურისდიქციაში შევიდა. VI-VIII საუკუნეებში დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე არსებობს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს დაქვემდებარებაში მყოფი 3 საეკ­ლესიო ოლქი (გუდაყვის (გუდავის), საისინის (ცაიშის) და როდოპოლი­სის (ვარდციხის)). IX საუკუნეში დასავლეთი საქართველოს ეკლესია კონსტანტინოპოლის ეკლესიას საბოლოოდ გამოეყო და აქაც საკათალიკოსო მმართველობა იქნა შემოღებული. XI საუკუნის დასაწყისში (1010) საქართველოს ერთიანი მონარქიის შექმნის პროცესში მცხეთის (ქართლის) კათოლიკოსი აყვანილ იქნა პატრიარქის ხარისხში. ამ დროიდან მოყოლებული საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი იერარქი ატარებდა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტიტულს. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სათავეში თავიდან იდგა არქიეპისკოპოსი, V საუკუნიდან – კათოლიკოსი, XI საუკუნიდან –კათოლიკოს-პატრიარქი, რომლის რეზიდენცია მცხეთაში იყო. დასავლეთ საქართველოს ჰყავდა თავისი კათოლიკოსი. მისი რეზიდენცია ბიჭვინთაში იყო, მაგრამ XV საუკუნემდე ემორჩილებოდა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს.

იერუსალიმელი პატრიარქი დოსითეოსი, რომელიც XVII საუკუნეში მოღვაწეობდა წერს:

„იბერიაში ორი ავტოკეფალური არქიეპისკოპოსია, რომელთაც ქართველე­ბი უწოდებენ კათალიკოსებს. ქვემო იბერიას, რომელსაც ძველად კოლხეთსა და ლაზიკას უწოდებდნენ აქვს ეპარქიები იმერეთში, გურიაში, სამეგრელოში აფხა­ზეთში, სვანეთსა და მესხეთის ნაწილში. ერეკლეს (610-641) შემდეგ ლევ ისავროსამდე (717-741) ქვემო იბერია უკვე იყო ავტოკეფალური სა­არქიეპისკოპოსო. ქვემო იბერიის კათალიკოსი პატივით უფრო მეტია ზემო იბერიის კათალიკოსზე, რადგანაც ლევ ისავროსის დროს, ის უკვე კათა­ლიკოსი იყო ქვემო იბერიისა.“

საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას დიდ ეკონომიკური ძალაუფლება ჰქონდა, იგი ფლობდა დიდ მიწებს და ბევრ ყმა-გლეხებს. მისი ქონება იზრდებოდა მეფეებისა და ფეოდალებისაგან შემოწირულობების ხარჯზე. ქართულმა ეკლესიამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქვეყნის პოლიტიკურ, სოციალურ და კულტურულ ცხოვრებაში: აშენდა ბევრი ეკლესია-მონასტერი როგორც საქართველოში (ალავერდი, ვარძია, გელათი, იყალთო, შატბერდი და სხვა), ასევე მის ფარგლებს გარეთ (პალესტინა, სირია, საბერძნეთი, ბულგარეთი), სადაც ფართო სამეცნიერო, ლიტერატურული და კულტურული მოღვაწეობა მიმდინარეობდა.

uwmindesi_da_unetaresi_patriarqi_ilia__II1811 წელს რუსეთის საიმპერატორო კარმა უკანონოდ გააუქმა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალია, მოსპო საპატრიარქო მმართველობა და საქართველოს ეკლესია საეგზარქოსოს უფლებით დაუქვემდებარა რუსეთის ეკლესიის სინოდს. 1917 წლის მარტში საქართველოს სამღვდელოებამ აღადგინა ქართული ეკლესიის ავტოკეფალია და კვლავ შემოიღო საპატრიარქო მმართველობა.

ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ პირველ კათოლიკოს-პატრიარქად არჩეულ იქნა ცნობილი საეკლესიო მოღვაწე ეპისკოპოსი კირიონი. 1989 წელს V საუკუნიდან არსებული საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალია და ოდითგანვე არსებული საპატრიარქო პატივი საქართველოს კათოლიკოსისა დაადასტურა მსოფლიო საპატრიარქომ.
საერთო წესის მიხედვით, ეკლესიებს დიპტიქში რიგითი ადგილი ენიჭებათ ავტოკეფალიის მიღების მიხედვით. იმისდა მიუხედავად, რომ ჩვენი ეკლესია ავტოკეფალურია V ს.-დან, ე.ი. რუსეთის ეკლესიაზე 11 საუკუნით ადრე, იგი მაინც მეექვსე ადგილზე დგას მსოფლიო მართლმადიდებელ ეკლესიათა შორის. ჩვენი ეკლესიის ადგილი დიპტიქში ჯერჯერობით გადაწყვეტილი არაა.

1977 წლის 23 დეკემრიდან საქართველოს ეკლესიას მწემსმთავრობს – უწმიდესი და უნეტარესი ილია II, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი და მიტროპოლიტი ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა. ბიოგრაფული ცნობები. ცხოვრება.



  7. სერბეთის ეკლესიაCoat_of_arms_of_Serbian_Orthodox_Church

სერბეთის ეკლესია. იგი დაარსებულია მოციქულ ტიტეს მიერ. მსახურების ენა არის საეკლესიო სლავური. სერბეთის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება სერბეთისა და ჩერნოგორიის ფედერალურ რესპუბლიკა იუგოსლავიაზე, ყოფილ იუგოსლავურ რესპუბლიკა მაკედონიაზე, ხორვატიისა და სლოვენიის რესპუბლიკებზე, ასევე მსოფლიოს მრავალ სახელმწიფოში მყოფ ეპარქიებზე. მრევლის რაოდენობა დაახლოებით 11 მლნ-ია. სერბეთის ეკლესიაში მოქმედებს ძველი, ე.წ.  იულიანური კალენდარი.

2010 წლის 22 იანვარიდან სერბეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უწმიდესი ირინეოსი,a7bba6d94c816213ff49d72c4a70634b მთავარეპისკოპოსი პეჩისა, მიტროპოლიტი ბელგრადისა და კარლოვაცისა და პატრიარქი სრულიად სერბეთისა
ერში – მიროსლავ გავრილოვიჩი.
დაიბადა 1930 წელს სოფ. ვიდოვაში (ცენტრალური სერბეთი).
განათლება მიიღო ბელგრადში სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სემინარიაში ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე.
1959 წლის ოქტომბერში სერბეთის პატრიარქმა გერმანემ აღკვეცა ბერად სახელით ირინეოსი.
1959 წლის 27 ოქტომბერს ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონოზვნად.
1974 წელს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად და დადგენილ იქნა სერბეთის პატრიარქის ქორეპისკოპოსად.
2010 წლის 22 იანვარს სერბეთის ეკლესის წმიდა სინოდის სხდომაზე არჩეულ იქნა სერბეთის პატრიარქად. კათედრა ბელგრადში. საპატრიარქოს მისამართია: Ulica Kralja Petra br. 5, 11000 Belgrade, Serbia, Central +381-11-3025-101. The Office of His Holiness Serbian Patriarch phone/fax:+381-11-3283-997.
www.spc.rs

 
8. რუმინეთის ეკლესია

Patriarhia-Romana

რუმინეთის ეკლესია დაარსებულია წმ. მოციქულ ანდრია პირველწოდებულის მიერ პავლე მოციქულის მოწაფეებთან ერთად. რუმინეთის ეკლესია ისტორიულად ექვემდებარებოდა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს. რუმინეთის ეკლესიისთვის ავტოკეფალიის მინიჭების, წმიდა წერილისა და მსახურებათა წიგნების რუმინულ ენაზე თარგმნის და ბეჭდვის საქმეში დიდი წვლილი აქვს შეტანილი წარმოშობით ქართველს წმ. ანთიმოზ ივერიელს.

რუმინეთის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება რუმინეთის და უნგრეთის რესპუბილკებზე, ასევე მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაზე. მრევლის რაოდენობა დაახლოებით 17 მლნ-ია. რუმინეთის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

2007 წლის 30 სექტემბერიდან რუმინეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი დანიელი, პატრიარქი სრულიად რუმინეთისა.2015060116380618523
დაიბადა 1951 წლის 22 ივლისს რუმინეთში.
1970-1974 წ.წ. სწავლობდა ღვთისმეტყველების ინსტიტუტში, ამის შემდეგ იგი ჩაირიცხა სტრასბურგის ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე, ხოლო შემდეგ ფიბურგის უნივერსიტეტში.
1979 წელს მიენიჭა სტრასბურგის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების დოქტორის ხარისხი.
1980 წელს მიენიჭა ბუქარესტის ღვთისმეტყველების ინსტიტუტის ღვთისმეტყველების დოქტორის ხარისხი.
1990 წლის 4 მარტს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად.
2007 წლის 12 სექტემბერს არჩეულ იქნა პატრიარქად.
2007 წლის 30 სექტემბერს შედგა ინტრონიზაცია. კათედრა ბუქარესტში.
საპატრიარქოს მისამართია: 2 Dealul Mitropoliei Alley, RO-040163, Sector 4, Bucharest. Tel: +40-21/406.71.61, Fax: +40-21/406.71.62.
www.patriarhia.ro

 

9. ბულგარეთის ეკლესია

bulgaria_coat_of_arms

ბულგარეთის ეკლესია დაარსებულია პავლე მოციქულის მოწაფის ეპისკოპოს ამპლიოსის მიერ. ბულგარეთის ეკლესიის უპირველესი წმიდანები არიან მოციქულთა სწორნი კირილე და მეთოდე, სლოვენთა განმანთლებლები. მათ სახელებთანაა დაკავშირებული სლავური ანბანის შექმნა და წმიდა წერილის სლავურ ენაზე თარგმნა.
ბულგარეთის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება ბულგარეთის რესპუბლიკაზე. მას ეკუთვნის, აგრეთვე, არაერთი ეპარქია ევროპისა და ამერიკის ქვეყნებში. მრევლის რაოდენობა 6 მლნ-მდეა. ბულგარეთის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

2013 წლის 24 თებერვალიდან ბულგარეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უწმიდესი ნეოფიტე, პატრიარქი სრულიად ბულგარეთისა.

2015060116454718523ერში – სიმეონ ნიკოლოვ დიმიტროვი.
დაიბადა 1945 წელს სოფიაში.
1965 წელს დაამთავრა სოფიის სასულიერო სემინარია 1971 წელს კი სოფიის სასულერო აკადემია. დაამთავრა მოსკოვის სასულიერო აკადემია (ასპირანტურა) და მიიღო ღვთისმეტყველის კანდიდატის წოდება (საეკლესიო გალობის სპეციალობით), 1973 წლიდან ხელმძღვანელობდა და ასწავლიდა სასულიერო აკადმიის სამგალობლო გუნდს. 1975 წელს აღიკვეცა ბერად სამების მონასტერში პატრიარქ მაქსიმეს მიერ.
1989 წლის ბოლოს ხდება სასულიერო აკადემიის რექტორი, 1991 წელს კი ინიშნება დეკანად წმინდა კლიმენ ოხრიდელის სახელო-ბის სოფიის უნივერსიტეტის ახლად აღდგენილ საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე. 1994 წლიდან მოღვაწეობდა დოროსტოლსკისა და ჩერვენსკის მიტროპოლიტად. 2001 წლიდან დღემდე კი ხელმძღვანელობდა რუსენის ეპარქიას.
2013 წლის 24 თებერვალს, სოფიაში საეკლესიო კრებაზე, 90 ხმით 47 ის წინააღმდეგ, ბულგართის ახალი პატრიარქი – რუსენის მიტროპოლიტი ნეოფიტე აირჩა. კათედრა სოფიაში.
ბულგარეთის საპატრიარქოს მისამართია: 7 Tsar Kalonyan St., 1000 Sofia, tel.: 882340, 872683, 872681,
872682 (Secretary), 876127 (Chef de Cabinet).
www.bg-patriarshia.bg

10. კვიპროსის ეკლესია

cyprus

კვიპროსის ეკლესია დაარსებულია მოციქულთა პავლეს, ბარნაბასა და მარკოზის მიერ.
კვიპროსის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება კუნძულ კვიპროსზე. მრევლის რაოდენობა 500 ათასს აჭარბებს.
კვიპროსის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

2006 წლის 12 ნოემბერიდან კვიპროსის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი ქრიზოსტომოს II, მთავარეპისკოპოსი ახლისა იუსტინიანესი და სრულიად კვიპროსისა.15345
დაიბადა 1941 წლის 10 აპრილს, სოფ. ტალაში, ქ. პაფოსის მახლობლად.
სკოლის დამთავრების შემდეგ გახდა მორჩილი წმიდა ნეოფიტეს მონასტერში.
1963 წელს დაამთავრა ქ. პაფოსის გმნაზია.
1963 წლის 3 ნოემბერს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად.
1968-1972 წ.წ. სწავლობდა ათენის უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე.
1972 წელს არჩეულ იქნა წმიდა ნეოფიტეს მონასტრის იღუმენად.
1972 წლის 12 ნოემბერს ხელდასხმულ იქნა პრესვიტერად და მაკარიო III-მ აკურთხა იღუმენად.
1978 წლის 26 თებერვალს ებოძა მიტროპოლიტობა.
2006 წლის 5 ნოემბერს არჩეულ იქნა მთავრეპისკოპოსად ახლისა იუსტინიანასი და სრულიად კვიპროსისა.
2006 წლის 12 ნოემბერს შედგა ქრიზოსტომოს II-ის ინტრონიზაცია. კათედრა ნიქოზიაში.
ანგელოზის დღე – 13 ნოემბერი.
www.churchofcyprus.org.cy


11. ელადის ეკლესია

ekklisia tis ellados

 

ელადის, ანუ საბერძნეთის ეკლესია. იგი დაარსებულია მოციქულ პავლეს მიერ. მსოფლიო საპატრიარქომ ელადის ეკლესიას ავტოკეფალია საბერძნეთის პოლიტიკური დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ (XIX ს.) მიანიჭა. ელადის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება საბერძნეთის რესპუბლიკაზე კ. კრეტის გამოკლებით. მსოფლიოს ბერძნული ეკლესიები ძირითადად კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ექვემდებარებიან. მრევლის რაოდენობა 10 მლნ-მდეა.
ელადის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

ირინეოს II2008 წლის 16 თებერვალიდან ელადის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი იერონიმე II,
მთავარეპისკოპოსი ათენისა და სრულიად ელადისა. დაიბადა 1938 წელს ბეოტიის ინოფიტაში.
დამთავრებული აქვს ათენის ფილოსოფიისა და ღვთისმეტყველების ფაკულტეტები.
ასპირანტურები გაიარა გრაცის (ავსტრია), რეგენსბურგის და მიუნხენის უნივერსიტეტებში.
1967 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად და მღვდლად.
1978-81 წ.წ. იყო ელადის ეკლესიის წმიდა სინოდის გენერალური მდივანი.
1981 წლის 4 ოქტომბერს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად.
2008 წლის 7 თებერვალს არჩეულ იქნა ელადის ეკლესიის მეთაურად.
2008 წლის 16 თებერვალს შედგა იერონიმოს II-ის ინტრონიზაცია. კათედრა ათენში.
fax: 210 3250349
www.ecclesia.gr

 

 

  ზემოთ განხილული ეკლესიები მიეკუთვნებიან ისტორიულ და ტრადიციულ ეკლესიებს. თუმცა, მათ გარდა არსებობენ ისეთი ავტოკეფალური ეკლესიებიც, რომლებიც ან ახლადჩამოყალიბებული არიან, ან საუკუნეების მანძილზე შედიოდნენ სხვა ეკლესიების იურისდიქციაში და შემდგომ მიენიჭათ ავტოკეფალია ან ავტონომია. ასეთი ეკლესიების სულიერი შვილები, როგორც წესი, ქვეყნის მოსახლეობის უმცირესობაში არიან.

 

 

 

12. ალბანეთის ეკლესია

Kisha_Ortodokse_Autoqefale_e_Shqipërisë.svg

 

პირველი ასეთი ეკლესია არის ალბანეთის ეკლესია, რომელიც რიგით მეთორმეტეა მსოფლიო მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიპტიქში. ალბანეთის რესპუბლიკის მოსახლეობის უმრავლესობა მუსლიმია, რომლებიც ავიწროვებენ ქრისტიან მოსახლეობას. აუცილებლად უნდა გავიხსენოთ ისიც, რომ ალბანეთში ცოტა ხნის წინ არსებობდა სოციალისტური რეჟიმი, რაც კიდევ ერთი უარყოფითი მომენტი იყო მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის. წლების მანძილზე ალბანეთის ეკლესიის სამეთაურო ტახტი დაქვრივებული იყო. ალბანეთის ეკლესიის მრევლის რაოდენობა რამდენიმე ასეულ ათასს შეადგენს.
ალბანეთის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

 


IMG_0744
1992 წლის 24 ივნისიდან ალბანეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი ანასტასი, მიტროპოლიტი ტირანისა და მთავარეპისკოპოსი სრულიად ალბანეთისა.
დაიბადა 1929 წლის 4 ნოემბერს.
1947-51 წ.წ. სწავლობდა ათენის უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტზე.
1964 წლის 24 მაისს ხელდასხმულ იქნა მღვდლად.
1972 წელს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად.
1991 წლის იანვარში კონსტანტინეპოლის პატრიარქის მიერ გაგზავნილ იქნა ალბანეთში ეგზარქოსად ალბანეთის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის აღსადგენად.
1992 წლის 24 ივნისს ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის მიერ არჩეულ იქნა მთავარეპისკოპოსად ტირანისა და სრულიად ალბანეთისა.
მისამართი: Kisha Othodokse 151, Rruga e Kavejes Tirana – Albania.
tel: 335-4-2234-117, 335-4-2235-095, fax: 355-4-2235-109.
www.orthodoxalbania.org



13. პოლონეთის ეკლესია

poland

 

პოლონეთის ეკლესია წარმოადგენდა რუსეთის ეკლესიის ნაწილს XX ს. 40-იან წლებამდე. მრევლის რაოდენობის გაზრდის გამო მოსკოვის საპატრიარქომ მას მიანიჭა ავტოკეფალია. პოლონეთის ეკლესიაში განსაკუთრებულ პატივს მიაგებენ ოსვენციმის ტყვეთა ბანაკში მოწამეობრივად აღსრულებულ ჩვენს თანამემამულეს, წმ. მღვდელმოწამე გრიგოლ ფერაძეს.

პოლონეთის ეკლესიის მრევლის რაოდენობა 10 მლნ-მდეა. იურისდიქცია ვრცელდება როგორც პოლონეთის რესპუბლიკაზე, ასევე პორტუგალიასა და ბრაზილიის ფედერალურ რესპუბლიკაზე.
პოლონეთის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

1998 წლის 31 მაისიდან პოლონეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი საბა, მიტროპოლიტი ვარშავისა და სრულიად პოლონეთის.Saba_(polonetis_patriarqi)
ერში – მიხეილ გრიცუნიაკი.
დაიბადა 1938 წლის 15 აპრილს პოლონეთში.
1957 წელს დაამთავრა მართლმადიდებლური სასულიერო სემინარია.
1961 წელს დაამთავრა ვარშავის ქრისტიანული ღვთისმეტყველების აკადემია, ღვთისმეტყველის მაგისტრის ხარისხით.
1964 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად.
1966 წელს აღიკვეცა ბერად, სახელით საბა და ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონოზვანდ.
1970 წელს აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში.
1979 წლის 25 ნოემბერს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად.
1987 წელს ებოძა მთავარპისკოპოსობა.
1998 წლის 12 მაისს წმიდა სინოდის მიერ არჩეულ იქნა პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესის წინამძღვრად.
1998 წლის 31 მაისს ვარშავის წმიდა მარიამ მაგდალინელის სახელობის საკათედრო ტაძარში შედგა ინტრონიზაცია. კათედრა ვარშავაში.
მისამართი: Al. Salidarnosci 52, 03402 Warszawa – Poland. Office/Fax:
48-22-619-08-86.
www.orthodox.pl



  14. ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის ეკლესია

logo_krest

ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესია დაარსებულია სლოვენთა განმანათლებლების, მოციქულთასწორი ძმების კირილესა და მეთოდეს მიერ. თავდაპირველად ეკლესიას ჩეხოსლოვაკიის ეკლესია ერქვა, მაგრამ ამ სახელმწიფოს ორად გაყოფის შემდეგ ეწოდება ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესია. ავტოკეფალია მოიპოვა 1951 წელს. ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება ამ ორ რესპუბლიკაზე. მრევლის რაოდენობა 300 ათასამდეა. საერთოდ, უნდა ითქვას, რომ ჩეხეთის რესპუბლიკა ევროპის სახელმწიფოთა შორის გამოირჩევა მორწმუნეთა სიმცირით ნებისმიერი კონფესიის მიხედვით.
ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

როტისლავი2014 წლის 9 თებერვალიდან ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ეკლესიას მწყემსმთავრობს – უნეტარესი როსტილოვი, მიტროპოლიტი პრაღისა და სრულიად ჩეხეთისა და სლოვაკიისა.
დაიბადა 1978 წლის 25 იანვარს სნინეში (სლოვაკეთი).
2002 წელს დაამთავრა პრეშევოს უნივერსიტეტის მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი.
2002 წელს სწავლობდა არისტოტელეს სახელობის თესალონიკის უნივერსიტეტში.
2012 წლის ოქტომბერში აღყვანილ იქნა იღუმენის ხარისხში.
2012 წლის 18 ნოემბერს ხელდასხმულ იქნა პრეშევოს კათედრის ეპისკოპოსად.
2013 წლის 9 დეკემბერს არჩეულ იქნა ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსაყდრედ.
2014 წლის 9 თებერვალს შედგა მთავარეპისკოპოს როსტისლავის ინტრონიზაცია ალექსანდრე ნეველის საკათედრო ტაძარში. კათედრა პრაღაში.
მისამართი: Delostrelecka 7, Praha 6 – Stresovice, 160 00, CR, tel
420-224 315 015, fax 420-224 313 137.
www.pravoslavnacirkev.cz

 

 

15. ამერიკისა და კანადის ეკლესია

tblf2q4apauj0wpoxbwc_400x400

ამერიკისა და კანადის ეკლესიას 1975 წლის 10 აპრილს ავტოკეფალია მიანიჭა რუსეთის ეკლესიამ, არ სცნობს კონსტანტინეპოლის პატრიარქი. დაარსებულია მღვდელმონაზონ იუბენალის, ბერ გერმანე ალიასკელისა და მიტროპოლიტ ინოკენტი ვენიამინოვის მიერ. მსახურებანი ძირითადად ინგლისურ ენაზე აღესრულება. ამრიკის მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის ავტოკეფალიის მინიჭების საქმეში დიდი წვლილი შეიტანა, პროტოპრესვიტერმა ალექსანდრე შმემანმა. ასევე უნდა აღინიშნოს ამერიკის მოციქულად შეარცხილ, იოსებ ისიხასტის მოწაფის ეფრემ ფილოთეველის (არიზონელის) მოციქულერბივი ღვაწლი, რომლის მოღვაწეობითაც ამერიკაში 19 უზარმაზარი მონასტერი დაარსდა.
ამერიკის ეკლესიის იურისდიქცია ვრცელდება ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადაზე, ასევე ჩრდილო და სამხრეთ ამერიკის არაერთ ქვეყანაზე. მრევლის რაოდენობა მილიონს აჭარბებს.
ამერიკის ეკლესიაში მოქმედებს ახალი, ე.წ. შესწორებული  იულიანური კალენდარი.

ტიხონი

2013 წლის 27 იანვარიდან ამერიკის ეკლესიას მწყემსმთავრობს-მაღლადყოვლადუსამღვდელოესი ტიხონი, მთავარეპისკოპოსი ვაშინგტონისა, მიტროპოლიტი სრულიად ამერიკისა და კანადისა.
დაიბადა 1966 წლის 15 ივლისს ბოსტონში.
1989 წელს მიიღო მართლმადიდებლობა.
1993 წელს დაამთავრა სემინარია, მიიღო ღვთისმეტყველების მაგისტრის ხარისხი და დაინიშნა ძველი აღთქმის მასწავლებლად წმიდა ტიხონის სემინარიაში.
1995 წელს აღკვეცილ იქნა მცირე სქემაში ფილადელფიის მთავარეპისკოპოს გერმანეს მიერ და სახელდებულ იქნა ტიხონად.
1998 წელს იგი აღყვანილ იქნა იღუმენის, ხოლო 2000 წელს არქიმანდრიტის ხარისხში.
2002 წლის დეკემბერში, მიტროპოლიტ გერმანეს მიერ დანიშნულ იქნა წმიდა ტიხონის მონასტრის მოსაყდრედ.
2012 წლის 9 მაისს წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით აღყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში.
2012 წლის 13 ნოემბერს სრულიად ამერიკის მე-17 კრებაზე პარმაში (ოჰაიო) არჩეულ იქნა მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთურად.
2013 წლის 27 იანვარს ვაშინგტონის წმიდა ნიკოლოზის ტაძარში მოხდა მისი, როგორც მეთაურის ინტრონიზაცია. კათედრა ნიუ-იორკში.
მისამართი: Mailing Address via U.S. Postal Service Mail: PO Box 675, Syosset, NY 11791-0675.
Delivery Address via Fedex and UPS: 6850 N.Hempstead Turnpike, Syosset, NY 11791;
Office: 516-922-0550, Fax: 516-922-0954, Office Hours: 9:00 AM – 5:00 PM, EST.
www.oca.org

 მომზადებულია  სამართლის დოქტორ, დავით ჩიკვაიძის წიგნის – „საეკლესიო სამართლის“ (თბილისი, 2008) მიხედვით